گیلسونایت (Gilsonite) که با نام‌های قیر طبیعی (Natural Bitumen)، قیر معدنی و Natural Asphalt نیز شناخته می‌شود، نوعی هیدروکربن جامد طبیعی با منشأ نفتی است که در اثر فرآیندهای طبیعی زمین‌شناسی و طی میلیون‌ها سال شکل گرفته است. این ماده به دلیل خلوص، حلالیت مناسب در برخی حلال‌های آلی، نقطه نرمی و ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد فیزیکی و شیمیایی، در صنایع مختلف از جمله آسفالت و راه‌سازی، حفاری نفت و گاز، ریخته‌گری، جوهر و رنگ، عایق‌کاری، چسب، مواد شیمیایی و برخی کاربردهای صنعتی تخصصی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
شرکت کاردوست آریا با فعالیت در حوزه تجارت بین‌المللی مواد معدنی و محصولات صنعتی، در زمینه تأمین گیلسونایت ایران و صادرات گیلسونایت فعالیت دارد و محصول را بر اساس مشخصات فنی و نیاز کاربردی مشتریان داخلی و بین‌المللی تأمین می‌کند.
کیفیت گیلسونایت به عوامل مختلفی وابسته است و نمی‌توان کیفیت آن را صرفاً بر اساس رنگ یا ظاهر محصول تعیین کرد.
مهم‌ترین پارامترهای مورد بررسی در کنترل کیفیت گیلسونایت عبارت‌اند از:
این پارامترها می‌توانند بسته به کاربرد نهایی مشتری اهمیت متفاوتی داشته باشند.
برای مثال، گیلسونایت مورد استفاده در سیالات حفاری ممکن است به مشخصات متفاوتی نسبت به گیلسونایت مورد استفاده در آسفالت یا ریخته‌گری نیاز داشته باشد
در معاملات حرفه‌ای گیلسونایت، انجام آنالیز آزمایشگاهی یکی از مراحل مهم کنترل کیفیت است.
نمونه محصول می‌تواند برای بررسی پارامترهای شیمیایی و فیزیکی مورد آزمایش قرار گیرد و نتایج در قالب Certificate of Analysis (COA) ارائه شود.
بسته به مشخصات مورد توافق با خریدار، آنالیز می‌تواند شامل بررسی:
آسفالتن، رزین، خاکستر، رطوبت، مواد فرار، نقطه نرمی، حلالیت، دانه‌بندی و سایر پارامترهای مورد درخواست مشتری
باشد.
در صادرات گیلسونایت، نمونه‌برداری صحیح اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا نمونه آزمایشگاهی باید نماینده واقعی محموله باشد. در صورت توافق طرفین، امکان استفاده از بازرسی شخص ثالث (Third-Party Inspection) برای کنترل کیفیت، مقدار و وزن محموله نیز وجود دارد.
گیلسونایت به دلیل ویژگی‌های شیمیایی و فیزیکی خود در صنایع متعددی کاربرد دارد.
یکی از شناخته‌شده‌ترین کاربردهای گیلسونایت، استفاده در سیالات حفاری و گل حفاری (Drilling Mud) است.
گیلسونایت می‌تواند در برخی فرمولاسیون‌های گل حفاری برای بهبود ویژگی‌هایی مانند کنترل فیلتراسیون، کاهش نفوذ سیال به سازند و بهبود عملکرد سیستم حفاری مورد استفاده قرار گیرد.
نوع و مقدار مصرف گیلسونایت در این کاربرد باید بر اساس شرایط چاه، نوع سازند و فرمولاسیون سیال حفاری تعیین شود.
گیلسونایت در صنعت آسفالت و راه‌سازی به‌عنوان یک ماده اصلاح‌کننده و افزودنی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
افزودن گیلسونایت به برخی مخلوط‌های آسفالتی می‌تواند به بهبود برخی ویژگی‌های عملکردی مخلوط، از جمله سختی، مقاومت در برابر تغییر شکل و عملکرد در شرایط دمایی خاص کمک کند.
میزان مصرف و نتیجه نهایی به نوع قیر، طرح اختلاط، مشخصات سنگدانه و شرایط پروژه وابسته است.
گیلسونایت در صنعت ریخته‌گری فلزات نیز کاربرد دارد.
این ماده می‌تواند به‌عنوان یکی از مواد مورد استفاده در ترکیبات مربوط به ماسه ریخته‌گری و پوشش‌های قالب به کار رود و به کنترل برخی عیوب سطحی و بهبود کیفیت قطعه کمک کند.
به دلیل رنگ تیره، ماهیت هیدروکربنی و قابلیت حل‌شدن در برخی حلال‌های آلی، گیلسونایت در برخی فرمولاسیون‌های رنگ، جوهر چاپ و پوشش‌های صنعتی استفاده می‌شود.
برخی گریدهای گیلسونایت به دلیل ویژگی‌های چسبندگی و سازگاری با مواد هیدروکربنی می‌توانند در تولید چسب‌ها، مواد آب‌بندی و ترکیبات اصلاح‌کننده مورد استفاده قرار گیرند.
گیلسونایت در برخی ترکیبات عایق، پوشش و مواد محافظ نیز کاربرد دارد و می‌تواند به‌عنوان بخشی از فرمولاسیون محصولات قیری مورد استفاده قرار گیرد.
به دلیل ساختار پیچیده هیدروکربنی، گیلسونایت می‌تواند به‌عنوان ماده اولیه یا افزودنی در برخی فرآیندهای شیمیایی و تولید محصولات تخصصی مورد استفاده قرار گی
